Vragen of afspraak maken?

Stuur ons een bericht op Whatsapp

Plan adviesgesprek
i-figure

Wat zijn de fases van onboarding?

Stel je voor: je begint vol enthousiasme aan een nieuwe baan, maar de welkomstmail komt te laat, je laptop is niet klaar en niemand lijkt te weten dat je vandaag start. Na een paar dagen vraag je je af of dit wel de juiste keuze was. Zo’n rommelige of onpersoonlijke start is precies wat een goed onboardingproces voorkomt.

Onboarden is het bewust inwerken en introduceren van een nieuwe medewerker in de organisatie, van het moment dat het contract is getekend tot hij of zij zelfstandig meedraait. Het onboardingproces (ook wel onboardingtraject of on boarding genoemd) is de volledige reeks stappen daarvoor. Het eindpunt, offboarding, is een andere fase in de medewerkerscyclus en komt hier niet aan bod.

Een onboardingproces bestaat doorgaans uit vier tot vijf fases: pre-boarding, de eerste werkdag en werkweek, de inwerkfase en de integratiefase. Sommige organisaties voegen daar nog een evaluatiemoment aan toe. Hoe elke fase eruitziet, hoe lang het duurt en welke fouten je het beste kunt vermijden, lees je hieronder.

Hoeveel fases heeft een onboardingproces?

Een onboardingproces heeft vier kernfases: pre-boarding, de oriëntatiefase (eerste werkweek), de inwerkfase en de integratiefase. Samen vormen ze een traject van gemiddeld drie tot twaalf maanden, afhankelijk van de complexiteit van de functie en de organisatie.

Elke fase heeft een eigen doel en vraagt om andere activiteiten. Pre-boarding bereidt de medewerker voor, nog voor de eerste werkdag. De oriëntatiefase zorgt voor een zachte landing. De inwerkfase bouwt kennis, vaardigheden en routines op. De integratiefase markeert de overgang naar volledige zelfstandigheid.

Sommige organisaties werken met een vijfde fase: de evaluatie. Daarin kijken leidinggevende en medewerker samen terug op het traject en stellen ze doelen voor de verdere ontwikkeling. Dit sluit het onboardingproces formeel af en legt de basis voor het vervolg.

In het overzicht hieronder zie je de fases en hun belangrijkste kenmerken naast elkaar.

Fase Doel Gemiddelde duur Hoofdverantwoordelijke Grootste valkuil
Pre-boarding Voorbereiden en spanning wegnemen Tussen contract en eerste werkdag HR, met hulp van IT en buddy Geen contact voor de start
Oriëntatiefase (eerste werkweek) Zachte landing en verbinding De eerste werkweek Leidinggevende en buddy Informatie-overload
Inwerkfase Kennis, vaardigheden en routines opbouwen Een tot drie maanden, bij complexe functies tot zes maanden Leidinggevende en buddy Afnemende begeleiding
Integratiefase Overgang naar volledige zelfstandigheid Onderdeel van het totale traject van drie tot twaalf maanden Leidinggevende Geen formeel eindpunt
Evaluatie Terugblikken en vervolgdoelen stellen Op vaste momenten in het traject Leidinggevende en HR Evalueren zonder vervolgdoelen

Wat gebeurt er tijdens de pre-boarding fase?

Pre-boarding is de periode tussen het tekenen van het contract en de eerste werkdag. In deze fase ontvang je als nieuwe medewerker praktische informatie, administratieve documenten en een eerste indruk van de organisatiecultuur, zodat je goed voorbereid aan de slag kunt.

Concrete activiteiten tijdens pre-boarding zijn:

  • Versturen van een welkomstmail met praktische informatie over de eerste dag
  • Invullen van administratieve formulieren en de arbeidsovereenkomst
  • Aanmaken van accounts en toegang tot systemen
  • Delen van een introductiebrochure of bedrijfsvideo
  • Koppelen van een buddy of aanspreekpunt
  • Inplannen van de eerste gesprekken en kennismakingen

Pre-boarding vermindert de spanning die nieuwe medewerkers voelen voor hun eerste werkdag. Wanneer iemand al weet waar hij naartoe gaat, wat hij kan verwachten en wie hij kan aanspreken, start de samenwerking meteen op een positieve toon. Online onboarding via e-learning maakt het bovendien mogelijk om een deel van deze voorbereiding digitaal te verzorgen, zodat nieuwe medewerkers in hun eigen tempo kennismaken met de organisatie.

Preboarding van een nieuwe werknemer: tijdlijn en voorbeelden

Preboarding van een nieuwe werknemer werkt het best als je het in vaste momenten opdeelt. Zo weet iedereen wanneer wat gebeurt en voorkom je dat er in de laatste dagen nog haastwerk ontstaat.

  • Twee weken voor de start: stuur de welkomstmail, laat formulieren invullen en regel de toegang tot systemen.
  • Een week voor de start: deel het programma van de eerste week en maak de buddy bekend.
  • Een dag voor de start: stuur een korte herinnering met tijd, plek en aanspreekpunt.

Hoe voelt goede pre-boarding in de praktijk? Een paar concrete voorbeelden:

  • Een laptop en toegang tot de belangrijkste systemen die op de eerste dag al klaarstaan
  • Een korte video van de werkplek en het team, zodat de nieuwe collega weet wat hij kan verwachten
  • Parkeer- en routeinformatie, inclusief wie je bij de receptie moet vragen
  • Een persoonlijke groet van het team, bijvoorbeeld in een kaartje of berichtje

Met de varianten preboarding en pre-boarding bedoelen we hetzelfde: de voorbereidende fase die de eerste indruk bepaalt. Zo’n warme start geeft de nieuwe medewerker vertrouwen en neemt onzekerheid weg.

Online preboarding: wat kun je digitaal regelen?

Online preboarding betekent dat je een groot deel van de voorbereiding digitaal en op afstand aanbiedt. Dat is handig wanneer er veel tijd zit tussen contract en start, of wanneer de nieuwe medewerker niet op locatie werkt.

  • Een digitaal welkomstpakket met praktische informatie en een introductie van de organisatie
  • Formulieren die de nieuwe medewerker online invult, zodat de administratie op de eerste dag al klaar is
  • Een kennismakingsmodule met uitleg over missie, waarden en werkwijze
  • Een virtuele kennismaking met het team, bijvoorbeeld via een korte videocall

Het effect is een warme eerste indruk en minder onzekerheid. E-learning past hier goed bij: een korte kennismakingsmodule laat de nieuwe medewerker in zijn eigen tempo kennismaken met de organisatie, nog voor de eerste werkdag.

Hoe ziet de eerste werkweek eruit bij een goede onboarding?

Bij een goede onboarding staat de eerste werkweek in het teken van oriëntatie en verbinding. De nieuwe medewerker maakt kennis met collega’s, leert de werkomgeving kennen en krijgt inzicht in de doelen, waarden en werkwijze van de organisatie. De focus ligt op ontvangen, niet op presteren.

Een sterke eerste werkweek bevat in ieder geval:

  • Een persoonlijk welkomstmoment met de leidinggevende
  • Een rondleiding door de organisatie en introductie bij directe collega’s
  • Uitleg over de structuur, missie en cultuur van het bedrijf
  • Toegang tot benodigde systemen en een eerste taakoverzicht
  • Een kennismaking met de buddy of mentor
  • Ruimte voor vragen en informele gesprekken

Wat de eerste werkweek onderscheidt van de rest van het onboardingtraject, is de nadruk op indrukken opdoen en vertrouwen opbouwen. Nieuwe medewerkers absorberen in deze periode enorm veel informatie. Houd het programma daarom behapbaar en bouw bewust rustmomenten in. Te veel informatie in te korte tijd werkt averechts.

Hoe lang duurt de inwerkfase van een nieuwe medewerker?

De inwerkfase duurt gemiddeld één tot drie maanden, maar kan bij complexe functies oplopen tot zes maanden. In deze periode leert de nieuwe medewerker de inhoud van zijn functie kennen, bouwt hij werkroutines op en groeit hij naar zelfstandig functioneren toe.

De duur hangt af van meerdere factoren:

  • De complexiteit van de rol en de bijbehorende kennis
  • De hoeveelheid interne processen en systemen die de medewerker moet beheersen
  • De mate van begeleiding die beschikbaar is
  • De achtergrond en ervaring van de medewerker zelf

Tijdens de inwerkfase is het verstandig om duidelijke tussendoelen te stellen. Denk aan een evaluatiemoment na dertig, zestig en negentig dagen. Dit geeft de medewerker houvast en maakt het voor de leidinggevende zichtbaar hoe het inwerktraject verloopt. Online onboarding speelt hier een nuttige rol: digitale modules stellen medewerkers in staat om productkennis, processen of systemen in hun eigen tempo te leren, zonder dat ze elke keer een collega hoeven te raadplegen.

Hoe stel je doelen in een 30-60-90-dagenplan?

Een 30-60-90-dagenplan helpt om de balans te bewaren tussen oriënteren en bijdragen. Stel de doelen het liefst SMART op: specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden. Zo weten leidinggevende en medewerker allebei wat er wanneer wordt verwacht.

  • Eerste 30 dagen: leren en oriënteren. Voorbeelddoel: de belangrijkste processen en systemen kennen en kennismaken met alle directe collega’s. De leidinggevende bespreekt dit samen met de medewerker.
  • Na 60 dagen: eerste zelfstandige taken. Voorbeelddoel: een afgebakende taak of klantcase zelfstandig uitvoeren, met feedback van de leidinggevende en medewerker samen.
  • Na 90 dagen: aantoonbare bijdrage. Voorbeelddoel: een eigen verantwoordelijkheid dragen en een zichtbaar resultaat leveren, besproken in een evaluatiegesprek tussen leidinggevende en medewerker.

Duidelijke doelen ondersteunen de motivatie van de nieuwe medewerker, zorgen voor wederzijdse verwachtingen en helpen bij het opbouwen van een netwerk binnen de organisatie. Combineer het plan met de vaste evaluatiemomenten, zodat de doelen niet vrijblijvend blijven.

Wanneer is een medewerker volledig ingewerkt?

Een medewerker is volledig ingewerkt wanneer hij zijn taken zelfstandig uitvoert, zijn weg weet binnen de organisatie en zich onderdeel voelt van het team. Dit punt bereikt de gemiddelde medewerker na drie tot twaalf maanden, afhankelijk van de functie en de kwaliteit van het onboardingtraject.

Volledige integratie is meer dan technische bekwaamheid. Het gaat ook om culturele inbedding: de medewerker begrijpt hoe beslissingen worden genomen, hoe communicatie verloopt en wat er van hem wordt verwacht in zijn rol. Dat vraagt tijd en bewuste aandacht.

Signalen dat een medewerker volledig is ingewerkt:

  • Hij stelt zelfstandig prioriteiten en vraagt alleen bij complexe situaties om hulp
  • Hij draagt actief bij aan teambesprekingen en besluitvorming
  • Hij begrijpt de organisatiecultuur en handelt daarnaar
  • Hij bouwt zelfstandig relaties op met collega’s en stakeholders
  • Hij levert meetbare resultaten die aansluiten bij de verwachtingen van de functie

Het is verstandig om dit moment formeel te markeren met een evaluatiegesprek. Zo sluit je het onboardingtraject bewust af en maak je de overgang naar de volgende fase van de samenwerking concreet.

Hoe evalueer je een onboardingtraject en meet je succes?

Evalueren doe je niet één keer, maar op meerdere momenten in het traject. De frisse blik van de nieuwe medewerker is waardevol: hij ziet wat er in jouw proces goed loopt en waar het wringt. Gebruik het evaluatiegesprek daarom ook om feedback op het traject zelf op te halen.

Handige gespreksvragen zijn:

  • Wat ging goed in je eerste weken?
  • Waar miste je informatie of begeleiding?
  • Welke onderdelen van het traject hielpen je het meest?
  • Voel je je al onderdeel van het team, en wat zou daarbij helpen?
  • Wat zou je veranderen aan het traject voor de volgende nieuwe collega?
  • Welke doelen wil je de komende periode oppakken?

Om het succes van je onboarding meetbaar te maken, kun je de volgende indicatoren volgen:

  • Uitval in de proefperiode
  • Tevredenheid van de nieuwe medewerker
  • Tijd tot zelfstandig functioneren
  • Retentie na negentig dagen

Met deze cijfers en gesprekken verbeter je het proces stap voor stap en verklein je de kans op vroegtijdig vertrek.

Wat zijn de meest gemaakte fouten per onboardingfase?

De meest gemaakte fouten in onboarding zijn: geen voorbereiding tijdens pre-boarding, informatie-overload in de eerste werkweek, te weinig begeleiding tijdens de inwerkfase en het ontbreken van een formeel afrondingsmoment. Deze fouten komen in elke fase voor en zijn goed te voorkomen met een doordacht plan.

Fouten in de pre-boarding

Veel organisaties laten de periode voor de eerste werkdag onbenut. De nieuwe medewerker hoort niets, weet niet wat hij kan verwachten en start met een gevoel van onzekerheid. Het gevolg: een slechte eerste indruk die moeilijk te herstellen is. Zorg voor minimaal één welkomstbericht en geef praktische informatie ruim op tijd.

Fouten in de eerste werkweek

De meest voorkomende fout hier is te veel informatie in te weinig tijd. Nieuwe medewerkers krijgen soms een volledig gevuld programma aangeboden waarbij ze nauwelijks de kans krijgen om informatie te verwerken. Bouw bewust witruimte in en geef de medewerker de ruimte om vragen te stellen zonder zich opgelaten te voelen.

Fouten in de inwerkfase

In de inwerkfase verdwijnt de aandacht voor de nieuwe medewerker vaak snel. De begeleiding neemt af, terwijl de medewerker nog volop leert. Zorg voor vaste evaluatiemomenten en houd de buddy of mentor actief betrokken. Zonder structurele opvolging vertraagt het leerproces en neemt de kans op vroegtijdig vertrek toe.

Fouten in de integratiefase

Het ontbreken van een formeel eindpunt is een veelgemaakte fout. Onboarding eindigt in veel organisaties stilletjes, zonder dat de medewerker weet dat hij het traject heeft afgerond. Een afsluitend gesprek geeft erkenning, biedt ruimte voor reflectie en maakt de overgang naar de volgende fase van de samenwerking concreet.

Hoe wij helpen met online onboarding

Een goed onboardingtraject opzetten kost tijd en vraagt om de juiste aanpak. Wij helpen organisaties om onboarding effectief en schaalbaar te maken met behulp van e-learning. Denk aan:

  • Procesmodules waarin nieuwe medewerkers stap voor stap de werkstromen en procedures van jouw organisatie leren kennen
  • Systeemmodules waarmee medewerkers snel leren navigeren door interne software via realistische simulaties
  • Productmodules die nieuwe medewerkers vertrouwd maken met het assortiment, de voordelen en de verkooppunten
  • Soft skill modules gericht op communicatie, klantgerichtheid en samenwerking, afgestemd op de rol van de medewerker

Onze aanpak begint altijd met een persoonlijke intake. We brengen jouw leervraag in kaart, denken mee over de opbouw van het onboardingtraject en ontwikkelen modules die aansluiten bij jouw medewerkers en organisatiedoelen. Zo wordt online onboarding geen losse module, maar een samenhangend traject dat nieuwe medewerkers echt op weg helpt.

Wil je weten wat wij voor jouw onboardingtraject kunnen betekenen? Neem contact op met onze specialisten en we denken vrijblijvend met je mee.

Gerelateerde artikelen

Contact

Hoe kunnen we je helpen?

Vragen of nieuwsgierig geworden naar wat HBtraining voor jou kan betekenen? Je kunt ons bellen, mailen, of direct een gesprek inplannen:

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier